Józef Piłsudski miał burzliwe życie uczuciowe. Wielokrotnie zdradzał, dla żony zmienił wyznanie, a kochanki popełniały samobójstwa

Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą
Piłsudski na antenie Siódemki. Nie przegap 1 lipca!
Źródło zdj. gł.: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Choć Józef Piłsudski zapisał się na kartach historii jako twórca polskiej niepodległości, jego życie prywatne przypominało prawdziwy, momentami mroczny melodramat. Oto kulisy burzliwego życia uczuciowego Marszałka, w którym wielka polityka mieszała się z romansami, zdradami i rodzinnymi tragediami.
Z tego artykułu dowiesz się:
  • Kim była pierwsza żona Józefa Piłsudskiego?
  • Dlaczego Józef Piłsudski zmienił wyznanie i przeszedł na luteranizm?
  • Ile dzieci miał Józef Piłsudski i jak miały na imię?
  • Kim była Leonarda Lewandowska?
  • Co wydarzyło się między Piłsudskim a Eugenią Lewicką na Maderze?
  • Kim była ciotka Stefa w życiu młodego Piłsudskiego?
  • Z kim Piłsudski rywalizował o względy Marii Juszkiewiczowej?
  • Na co zmarł Józef Piłsudski?
  • Gdzie znajduje się serce Józefa Piłsudskiego?
  • Kim była Aleksandra Szczerbińska?
  • Ile żon miał Józef Piłsudski?
  • Z iloma kobietami Józef Piłsudski był w związku?
  • Józef Piłsudski zdradzał żonę?
  • Kim był Józef Piłsudski?
  • Jak wygląda historia miłości Józefa Piłsudskiego?

Kim był Józef Piłsudski?

Józef Piłsudski (1867-1935) to bez wątpienia jedna z najważniejszych postaci w historii Polski. Był pierwszym marszałkiem Polski, mężem stanu, Naczelnikiem Państwa i Naczelnym Wodzem. Jego legenda opiera się na niezłomnej walce o odzyskanie niepodległości po 123 latach zaborów. To on zainicjował powstanie Legionów Polskich, a w listopadzie 1918 roku stanął na czele odradzającego się państwa.

Jego geniusz dowódczy przypieczętowało zwycięstwo w wojnie z bolszewikami w 1920 roku, w tym brawurowa i zwycięska bitwa nad Niemnem oraz kontrofensywa znad Wieprza. Choć po przewrocie majowym w 1926 roku wprowadził autorytarne rządy sanacji, co do dziś budzi spore kontrowersje, dla milionów Polaków pozostał symbolem wolnej i silnej Ojczyzny.

Jednak obok miłości do Polski, w sercu Ziuka - jak nazywano go w domu - zawsze tętniły silne namiętności do kobiet. Cenił w nich duszę i charakter, przyciągał je niezwykłym magnetyzmem i aurą tajemnicy. Sam jednak kochał nietrwale, szybko się nudził i potrafił porzucać te, które traciły dla niego głowę.

Józef Piłsudski
Józef Piłsudski
Źródło zdjęcia: Getty Images

Matka Józefa Piłsudskiego, Maria Piłsudska, była dla niego najważniejszą kobietą

Najważniejszą kobietą w życiu Marszałka na zawsze pozostała jego matka, Maria z Billewiczów Piłsudska. Wywodząca się ze starego szlacheckiego rodu kobieta urodziła się w 1842 roku i sama musiała wykształcić w sobie wielki hart ducha - od dzieciństwa okulała z powodu zapalenia stawu biodrowego, a wcześnie straciła matkę.

Wyszła za Józefa Wincentego Piłsudskiego, z którym doczekała się aż dwunastu dzieci. To ona uczyła młodego Ziuka literatury, historii i zaszczepiła w nim bezkompromisowy patriotyzm. Wierzyła, że jej syn dokona wielkich rzeczy. Maria zmarła młodo, w wieku zaledwie 42 lat, nie dożywszy politycznych triumfów syna ani nie poznając żadnej z jego partnerek. Piłsudski do końca życia traktował ją jak najwyższy autorytet.

Maria Piłsudska
Maria Piłsudska
Źródło zdjęcia: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Józef Piłsudski fascynował się ciotką Stefą i Zosią

Zanim Piłsudski poznał smak dorosłego życia, jako 16-17-letni chłopak przeżył swoją pierwszą fascynację seksualną. Jej obiektem była... Stefania Lippmanówna, zwana ciotką Stefą. Kobieta była od niego starsza (miała nieco ponad 30 lat) i blisko spokrewniona. Relacja ta wywołała oburzenie i zazdrość jego starszego brata, Bronisława, który w swoim dzienniku w 1883 roku bez owijania w bawełnę nazywał wspólne przesiadywanie ciotki i Ziuka na łóżku "romansowaniem".

Ciocia z Ziuczkiem swoim pół dnia przepędza na łóżku, albo u niego na kolanach. Wczoraj do 2.00 rozmawiała Ciocia z nim, gdy położył się, najlepiej będzie nazwać to nie rozmową, bo o niczym nie mówią, ale romansowaniem…
- przytaczał słowa pamiętnika Bronisława Piłsudskiego Jan Tarczyński, członek Rady Instytutu Józefa Piłsudskiego w Londynie, w rozmowie z Onet Kobieta.

Niedługo później bracia Piłsudscy rywalizowali o względy pięknej Zofii Baniewiczówny. Nietrudno odkryć, że mieli podobny gust do kobiet. Choć to Bronisław podkochiwał się w niej skrycie, Józef bezceremonialnie porwał ją do tańca podczas wizyty, udowadniając, że ma "szalone szczęście" i znacznie lepiej prezentuje się przed płcią piękną.

Bronisław Piłsudski, brat Józefa Piłsudskiego
Bronisław Piłsudski, brat Józefa Piłsudskiego
Źródło zdjęcia: Archiwum Państwowe w Bydgoszczy

Pierwsza miłość, czyli Leonarda Lewandowska

Prawdziwy, dojrzały romans wybuchł w 1887 roku w Kireńsku na Syberii, gdzie 20-letni Piłsudski trafił skazany na 5 lat zesłania za rzekomy udział w spisku na życie cara Aleksandra III. Podczas drogi na Syberię, w wyniku buntu więźniów w Irkucku, żołnierze wybili mu kolbą karabinu przednie zęby - to dlatego przez resztę życia nosił sumiaste wąsy.

Na zesłaniu poznał starszą o sześć lat Leonardę Lewandowską, działaczkę rewolucyjną. Zakochani szybko zamieszkali ze sobą bez ślubu. Jednak sielanka skończyła się po roku, gdy kobieta odbyła karę i wróciła na Ukrainę. Tęsknota szybko minęła - Józef Piłsudski pisał do niej listy, w których ze skrajną niedelikatnością opisywał inne kobiety i bez ogródek przyznał się do krótkiego romansu z inną osobą (prawdopodobnie Lidią Łojko). Choć Leonarda Lewandowska mu wybaczyła, ton listów Ziuka chłodniał, aż zaczął pisać do niej "Szanowna Pani". Tragiczny finał nastąpił, gdy Leonarda Lewandowska dowiedziała się o planowanym ślubie Józefa Piłsudskiego z inną kobietą. Nie potrafiąc znieść ciosu, popełniła samobójstwo.

Generał Józef Piłsudski
Generał Józef Piłsudski
Źródło zdjęcia: Universal Images Group Editorial/Getty Images

Ślubna rewolucja dla Marii Juszkiewiczowej

Tą "inną" była Maria z Koplewskich Juszkiewiczowa, znana w kręgach Polskiej Partii Socjalistycznej jako "Piękna Pani". Była starsza od Józefa Piłsudskiego o dwa lata, rozwiedziona i miała córkę Wandę. O jej względy Piłsudski przez trzy lata rywalizował ze swoim zaciekłym, późniejszym konkurentem politycznym - Romanem Dmowskim.

Wygrał Józef Piłsudski. Ponieważ Maria była rozwódką, prawo kościelne uniemożliwiało im ślub katolicki. Marszałek bez wahania przeszedł więc na luteranizm i 15 lipca 1899 roku para pobrała się w kościele ewangelicko-augsburskim we wsi Paproć Duża. Józef Piłsudski okazał się troskliwym ojczymem dla małej Wandy, którą traktował jak własne dziecko.

Małżonkowie wspólnie prowadzili tajną drukarnię pisma "Robotnik" w Łodzi, gdzie w lutym 1900 roku wpadli w ręce carskiej bezpieki. Maria wyszła na wolność, a Józef Piłsudski trafił do Cytadeli Warszawskiej. Tam zaczął symulować obłęd, dzięki czemu przeniesiono go do szpitala psychiatrycznego w Petersburgu, skąd towarzysze z PPS zorganizowało mu brawurową ucieczkę.

Widoczni od prawej: Jadwiga z Eysmonttów Kunicka "Chimera", Józef Piłsudski, Maria z Koplewskich Piłsudska, NN, Ignacy Mościcki
Widoczni od prawej: Jadwiga z Eysmonttów Kunicka "Chimera", Józef Piłsudski, Maria z Koplewskich Piłsudska, NN, Ignacy Mościcki
Źródło zdjęcia: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Miłosny trójkąt i druga żona - Aleksandra Szczerbińska

Choć po ucieczce małżonkowie zamieszkali w Krakowie i prowadzili otwarty dom, ich relacja zaczęła się psuć. W maju 1906 roku 39-letni Józef Piłsudski poznał młodszą o 15 lat Aleksandrę Szczerbińską - kurierkę i bojowniczkę PPS. Zaimponowała mu odwagą. W 1908 roku wspólnie przygotowali słynny napad na pociąg w Bezdanach, zdobywając ponad 200 tysięcy rubli na walkę z caratem. Co ciekawe właśnie Aleksandra Szczerbińska pojechała do Czeladzi, gdzie zdobyła dynamit potrzebny do wysadzenia pociągu. Józef Piłsudski stracił dla niej głowę, a przez kilkanaście kolejnych lat tkwił w bolesnym miłosnym trójkącie.

Sytuację pogorszyła osobista tragedia - w 1908 roku zmarła 18-letnia córka Marii, Wanda. Pogrążona w depresji i schorowana pierwsza żona kategorycznie odmawiała Józefowi Piłsudskiemu rozwodu. W efekcie Aleksandra Szczerbińska przez lata żyła w nieformalnym związku, narażona na plotki i biedę. To w tym nielegalnym związku na świat przyszły dwie ukochane córki Marszałka: Wanda (ur. 1918) - urodzona w roku odzyskania niepodległości oraz Jadwiga (ur. 1920) - urodzona, gdy bolszewicy podchodzili pod Warszawę.

W tym czasie politycznie Józef Piłsudski dokonywał rzeczy niemożliwych - dowodził I Brygadą, przeżył internowanie w Magdeburgu, a w 1918 roku został Naczelnikiem Państwa. Co ciekawe, jako wódz mieszkał w Belwederze, podczas gdy Aleksandra Szczerbińska z dziećmi gnieździła się w skromnym mieszkaniu na Pradze. Sytuację "rozwiązała" dopiero śmierć Marii Juszkiewiczowej w 1921 roku. Józef Piłsudski nie pojawił się na pogrzebie pierwszej żony (wysłał brata Jana), a zaledwie dwa miesiące później, 25 października 1921 roku, wziął oficjalny ślub z Aleksandrą Szczerbińską, powracając wcześniej na łono Kościoła katolickiego. Najszczęśliwsze lata spędzili w dworku "Milusin" w Sulejówku, gdzie Marszałek na chwilę odsunął się od wielkiej polityki.

Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą
Józef Piłsudski z żoną Aleksandrą
Źródło zdjęcia: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Romans Józefa Piłsudskiego z Eugenią Lewicką

Sielanka w Sulejówku skończyła się wraz z przewrotem majowym w 1926 roku, gdy Piłsudski sięgnął po władzę dyktatorską. Stał się wtedy opryskliwy, zamknięty w sobie i zaczął oddalać się od żony. Powodem była kolejna fascynacja - młodsza o blisko 30 lat lekarka, Eugenia Lewicka, którą poznał latem 1924 roku podczas wakacji w uzdrowisku w Druskiennikach.

Młoda, pełna energii lekarka zafascynowała Marszałka do tego stopnia, że ten zaczął pokazywać się z nią na salonach, a Eugenia Lewicka dla niego przeprowadziła się do Warszawy. Aleksandra Piłsudska czuła się bezradna, a Marszałek na wszelkie pytania reagował agresją.

Apogeum skandalu nastąpiło zimą 1930 roku, gdy Józef Piłsudski udał się na kilkumiesięczny urlop na portugalską wyspę Maderę. Zamiast rodziny zabrał ze sobą Eugenię Lewicką. Na Maderze doszło jednak do niewyjaśnionego pęknięcia - Eugenia Lewicka niespodziewanie zerwała pobyt i wróciła do Polski sama, a Marszałek dotarł miesiąc po niej. W czerwcu 1931 roku młodą lekarkę znaleziono nieprzytomną w jej gabinecie w Warszawie. Dwa dni później zmarła w wyniku otrucia. Do dziś nie wiadomo, czy popełniła samobójstwo z rozpaczy po rozstaniu, czy "pomogły" jej w tym osoby trzecie lub plotki o byciu szpiegiem. Józef Piłsudski pojawił się na jej pogrzebie na chwilę, głęboko poruszony, roniąc łzy.

Józef Piłsudski i Eugenia Lewicka na Maderze
Józef Piłsudski i Eugenia Lewicka na Maderze
Źródło zdjęcia: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kiedy zmarł Józef Piłsudski?

Po śmierci Eugenii Lewickiej złamany Marszałek wrócił na łono rodziny, a druga żona starała się zapomnieć o zdradach. Choć ich małżeństwo było chłodne i formalne, Józef Piłsudski do końca pozostał czułym i kochającym ojcem dla Wandy i Jadwigi. Tworzył dla nich zwariowane zabawy, uczył wiosłowania i puszczania latawców.

Od 1928 roku stan zdrowia Marszałka drastycznie się pogarszał - przeszedł atak apopleksji, a ostatecznie zdiagnozowano u niego złośliwego raka wątroby. Pod koniec życia cierpiał na ataki agresji i paranoi, noce spędzał samotnie, rozmawiając sam ze sobą. Zmarł 12 maja 1935 roku w Belwederze. Przed śmiercią poprosił żonę o rzecz symboliczną. Chciał, aby matka spoczęła w Wilnie, a jego serce było razem z nią. Tak też się stało - ciało Marszałka spoczęło w krypcie na Wawelu podczas iście królewskiego pogrzebu, a jego serce złożono w Wilnie, w grobie ukochanej matki.

Józef Piłsudski z córką Jadwiga, żoną Aleksandrą i córką Wandą
Józef Piłsudski z córką Jadwiga, żoną Aleksandrą i córką Wandą
Źródło zdjęcia: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Śmierć Józefa Piłsudskiego
Śmierć Józefa Piłsudskiego
Źródło zdjęcia: Gamma-Keystone/Getty Images

Czytaj też: Mija 17 lat od śmierci Michaela Jacksona. Jakie tajemnice piosenkarza do dziś dzielą opinię publiczną?

Autorka/Autor: Monika Olszewska