- Kto otrzymał 30. Nagrodę Literacką "Nike"?
- Kim jest Szczepan Twardoch?
- Jakie książki napisał Szczepan Twardoch?
- O czym jest "Null" Szczepana Twardocha?
- Jaki stosunek do wojny w Ukrainie ma Szczepan Twardoch?
Szczepan Twardoch wyróżniony Nike
Głównym bohaterem książki jest Polak o pseudonimie Koń, walczący jako ochotnik w Ukrainie. W wyjeździe na front nie kieruje nim chęć rozwiązania własnych problemów czy poszukiwanie tożsamości. Jedzie, ponieważ uważa rosyjską agresję za zło.
Przewodniczący jury, Witold Bereś zaznaczył, że Twardoch wykreował język brutalny, fizyczny, zabrudzony błotem i krwią, pełen frontowych przekleństw, żargonu technicznego oraz rusycyzmów. Wskazał również na ważny kontekst społeczny powieści - staje się zwierciadłem dla narastającej w Polsce niechęci do uchodźców i ukraińskiego sąsiada.
Odbierając statuetkę, Szczepan Twardoch nie krył, że "Null" zajmuje szczególne miejsce w jego dorobku. Wyjaśnił jednak, że powieść nie powstała pod konkretną tezę i działa poza bieżącym dyskursem politycznym.
"To moja najważniejsza książka. (...) To nie jest powieść napisana w jakiejkolwiek sprawie, ona nie ma tezy, o nic nie walczy. Napisałem ją po to, żeby mówić prawdę, bo po to jest literatura" - zaznaczył pisarz ze sceny, dodając, że prywatnie wierzy w Ukrainę i wspiera ją na co dzień.
Szczepan Twardoch o wojnie w Ukrainie
Pytany o kulisy powstania książki, autor podkreślał, że opierał się na autentycznych doświadczeniach i relacjach z pierwszej linii frontu.
"Jest powieścią o prawdziwej wojnie, jednak opisane w niej postaci i wydarzenia są fikcyjne, bo tak być musi. Bym mógł tę wojnę opisać tak blisko prawdy, jak potrafię. (...) Bardzo niewiele zmyśliłem. Opisałem to, co sam widziałem lub to, o czym mi opowiedziano. A w Ukrainie sytuacja jest prosta. Ten kraj chce być niepodległy. Z kolei po drugiej stronie mamy kraj, który od sześciuset lat zajmuje się podbijaniem innych i którego modus operandi jest oparty na czystej przemocy. W tym sensie to moja wojna" - wspominał autor w wywiadzie dla PAP.
Szczepan Twardoch to jeden z najpoczytniejszych współczesnych polskich pisarzy, autor takich bestsellerów jak "Morfina", "Drach", "Król", "Królestwo", "Pokora" czy "Chołod", których łączny nakład przekroczył milion egzemplarzy. Od końca 2022 roku intensywnie angażuje się w bezpośrednią pomoc dla Zbrojnych Sił Ukrainy. W publicznych zbiórkach zgromadził dotąd ponad 2 miliony złotych, osobiście dostarczając na front drony, sprzęt wojskowy i samochody. Za swoją postawę w 2024 roku został wyróżniony nagrodą Stand with Ukraine.
Do 30. edycji Nagrody Literackiej "Nike" nominowano siedem wyjątkowych pozycji. W tegorocznym finale obok Twardocha znaleźli się:
- Anna Bikont – "Nie koniec, nie początek. Powojenne wybory polskich Żydów" (reportaż)
- Dorota Grabek – "Zmartwychwstanki" (zbiór opowiadań)
- Justyna Kulikowska – "Wnyki dla światła" (zbiór opowiadań)
- Krzysztof Łapiński – "Najmądrzejszy. Biografia Sokratesa" (esej)
- Weronika Murek – "Urodziny" (powieść)
- Zyta Rudzka – "Tylko durnie żyją do końca" (powieść)
Laureat głównego wyróżnienia otrzymał prestiżową statuetkę autorstwa Gustawa Zemły oraz nagrodę pieniężną w wysokości 100 tysięcy złotych. W jury 30. edycji pod przewodnictwem Witolda Beresia zasiadali: Anna Arno, Bogdan Białek, Andrzej Brzeziecki, Zbigniew Mentzel, Natasza Parzymies, Radosław Romaniuk oraz Katarzyna Sawicka-Mierzyńska.