Ikona seksapilu, która uwodziła cały PRL. Kalina Jędrusik elektryzowała opinię publiczną

"Twórcy. Legendy. Ludzie" - Kalina Jędrusik
Halina Frąckowiak zaśpiewała w "Mówię Wam"
"Twórcy. Legendy. Ludzie" to autorski cykl Aleksandry Piwowarczyk na tvn.pl, który przybliża sylwetki największych ikon XX wieku — artystów, muzyków, aktorów i reżyserów, którzy na zawsze zmienili oblicze kultury. Jak wyglądała ich droga do wielkiej kariery? Z jakimi problemami mierzyli się w codziennym życiu? Poznajcie historię Kaliny Jędrusik — aktorki, która w czasach pełnych ograniczeń, odważyła się być sobą.
Z ARTYKUŁU DOWIESZ SIĘ:
  • Kim była Kalina Jędrusik?
  • Jakie wykształcenie miała Kalina Jędrusik?
  • Czy Kalina Jędrusik miała męża?
  • Czy Kalina Jędrusik miała dzieci?
  • Jakie piosenki śpiewała Kalina Jędrusik?
  • W jakich produkcjach wystąpiła Kalina Jędrusik?
  • Jakie kontrowersje wzbudzała Kalina Jędrusik?
  • Na co chorowała Kalina Jędrusik?
  • Kiedy zmarła Kalina Jędrusik?

Niepokorna już od wczesnej młodości. Kalina Jędrusik nie zważała na przyjęte schematy

Kalina Jędrusik przyszła na świat 5 lutego 1931 roku w Częstochowie, w rodzinie Henryka Jędrusika, senatora II Rzeczypospolitej. Już w młodości rezygnowała z przyjętych społecznie schematów, wykazując się sporą indywidualnością. Uczęszczała do I Liceum Ogólnokształcącego im. Juliusza Słowackiego w Częstochowie, z którego została wyrzucona pod zarzutem niemoralności (rzekomo zrezygnowała z noszenia biustonosza). Swoją naukę kontynuowała w liceum dla dorosłych, którego także nie ukończyła. Maturę zdała eksternistycznie, a następnie podjęła edukację w Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej w Krakowie.

Po ukończeniu studiów w 1953 roku, wraz z poznanymi Zbigniewem Cybulskim i Bogumiłem Kobielą, wyjechała na Pomorze. To w gdańskim Teatrze Wybrzeże zadebiutowała rolą Katii w "Barbarzyńcach". Niedługo potem wystąpiła jako Kamilla w tragikomedii "Nie igra się z miłością" Alfreda de Musseta i Larysa Dmitriewna w tragedii "Panna bez posagu" Aleksandra Ostrowskiego. 

Chcę możliwie prosto przekazywać swoje prawdy widowni. Przeżywać je powinna już ona sama
- cytuje słowa Kaliny Jędrusik portal culture.pl.
Jacek Woszczerowicz i Kalina Jędrusik
Jacek Woszczerowicz i Kalina Jędrusik
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Poślubiła starszego pisarza, nawiązała szereg romansów. Życie prywatne Kaliny Jędrusik było na językach

Mówiąc o nazwisku Kaliny Jędrusik, nie sposób pominąć jej barwnego życia uczuciowego. Podczas pracy w gdańskim teatrze, poznała Stanisława Dygata - cenionego pisarza i autora "Jeziora Bodeńskiego" oraz "Pożegnań". Choć dzieliła ich 16-letnia różnica wieku, a twórca był żonaty z aktorką Władysławą Nawrocką, szybko uległ urokowi młodziutkiej aktorki. Para nawiązała płomienny romans i przeniosła swoje codzienne życie do Warszawy. W 1955 roku aktorka zaszła w ciążę i urodziła upragnioną córkę. Niestety, dziewczynka zmarła kilka dni po porodzie. Po szeregu komplikacji medycznych, Kalina Jędrusik nie miała szansy na ponowne macierzyństwo.

Mimo traumatycznych doświadczeń, zakochani stanęli na ślubnym kobiercu w 1958 roku. Nie byli typowym małżeństwem - mówiono wówczas, że tworzą tzw. otwarty związek.

Kalina była najlepiej napisaną postacią Dygata. Byli najwspanialszym i najbardziej niezwykłym małżeństwem
- cytuje słowa Kazimierza Kutza portal wszystkoconajwazniejsze.pl.

W czasie związku ze Stanisławem Dygatem, Kalina Jędrusik nie pozostawała obojętna na zainteresowanie innych mężczyzn. Nawiązywała romanse z wieloma aktorami m.in. Tadeuszem Plucińskim czy Władysławem Kowalskim oraz muzykami - Wojciechem Gąssowskim i Januszem Trzcińskim. Gdy mąż nie był w stanie zaspokoić jej fizycznych potrzeb, akceptował pojawiających się w domu młodszych mężczyzn.

Gdy u Kaliny był kochanek, Dygat zamykał na noc drzwi do swojego pokoju na zamek Yale. Staś wiedział, że odkąd przestali ze sobą współżyć, ona jest pod tym względem absolutnie wolna
- cytuje słowa Kazimierza Kutza portal Plejada.

O ekspresyjnym życiu uczuciowym Kaliny Jędrusik wiedziało całe środowisko artystyczne. Drzwi do jej domu były zawsze otwarte.

W życiu uczuciowym Kaliny dużo było teatralności. Nigdy nie chodziło o sam poryw serca, ale też o niezwykłe okoliczności, które temu towarzyszyły. A zwłaszcza o emocje. Ona lubiła rozmach i dużą skalę. Jak coś robiła, to angażowała się w to na całego. Kiedy np. robiła kolację, to zamieniała proces gotowania w spektakl: zdobywała wyszukane produkty, które specjalnie na tę okazję kupowała, robiła prawdziwą ceremonię z wnoszeniem, ustawianiem, zachęcaniem do próbowania
- cytuje słowa Uli Ryciak, autorki biografii "Niemoralna. Kalina", portal wszystkoconajwazniejsze.pl.
Kalina Jędrusik
Kalina Jędrusik
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

"Kiedy kolorowy ptak wyleci z klatki, zostanie natychmiast zadziobany przez szare". Kalina Jędrusik nie miała dobrej opinii

Po przeprowadzce do Warszawy w 1955 roku, Kalina Jędrusik szybko zyskała angaż w prestiżowych teatrach: Narodowym, Współczesnym, Komedii, Studenckim Teatrze Satyryków, Teatrze Rozmaitości, a później Teatrze Polskim. Szczególnie ważny etap jej kariery to współpraca z Kabaretem Starszych Panów - tam zaśpiewała m.in. "O, Romeo", "Nie budźcie mnie", "S.O.S.", "Dla Ciebie jestem sobą" czy kultowe "Bo we mnie jest seks". Podczas występów kabaretowych, śmiało eksponowała swoje atuty - zakładała opięte sukienki z głębokim dekoltem. Otwarcie wyrażała swoje opinie, spożywała duże ilości alkoholu, notorycznie spóźniała się na próby, a jej cięty język był znany wszystkim.

Klęła jak szewc. Ale słuchało się tego z przyjemnością, nie było w tym chamstwa. Gdyby mówił tak ktoś inny, byłoby to żałosne
- opowiadał Jerzy Gruza w książce "Życie artystek w PRL" Sławomira Kopra. 

W połowie lat 50., Kalina Jędrusik pojawiła się w produkcjach telewizyjnych. Wystąpiła w 33 filmach, głównie w rolach drugoplanowych i epizodycznych - m.in. "Niewinni Czarodzieje", "Jowita", "Podwójne życie Weroniki". Pojawiała się w Teatrze Telewizji, filmach Andrzeja Wajdy - "Ziemia Obiecana" czy Wojciecha Jerzego Hasa - "Lalka". Nazywano ją "Polską Marilyn Monroe", ikoną kobiecości i seksapilu.

Kalina Jędrusik rozsadza sceniczne normy, nie liczy się z etykietą, jest spontaniczna, żywiołowa, czasem nawet wręcz agresywna. Swoją kobiecość manifestuje otwarcie, nie licząc się z zastrzeżeniami bardziej konserwatywnej części widzów. Wydaje się nawet, że z odrobiną satysfakcji drażni ich, pojawiając się w sukniach z ogromnymi dekoltami, zachowując się z ostentacyjną swobodą
- cytuje słowa Konrada Eberhardta portal culture.pl.

Swoim stylem wywoływała szereg kontrowersji, które poskutkowały nałożeniem embarga w 1960 roku przez Władysława Gomułkę. Ówczesny I Sekretarz i jego żona nie akceptowali jej telewizyjnych strojów oraz noszonych na szyi naszyjników z krzyżem.

Proszę pamiętać, że to były "przyzwoite" lata 60. Wówczas zostałam przez naszych decydentów kultury, a właściwie ich żony, wyrzucona z radia, telewizji, kina. […] Właśnie, kiedy byłam pełna energii, urody, młodości, zdolności i należało grać - nie zagrałam prawie nic. Grałam tzw. znaczące epizody, żeby coś zarobić, żeby z czegoś żyć. Nie skarżę się, ale tak bardzo szkoda mi tego zmarnowanego czasu bezrobocia nie z mojej winy
- cytuje jej słowa portal wszystkoconajwazniejsze.pl.

Choć Kalina Jędrusik była świetną aktorką, nie mogła w pełni wykorzystać swojego potencjału. Twierdziła, że "kiedy kolorowy ptak wyleci z klatki, zostanie natychmiast zadziobany przez szare".

Podobnie jak u Marilyn Monroe w jej DNA było coś, co z miejsca uwodziło mężczyzn i publiczność. Była świetną aktorką. Ale gdzieś głęboko pod skórą czuła się jak ptak, któremu komunistyczna klatka połamała skrzydła
- tłumaczyła Urszula Sipińska w książce Remigiusza Grzeli. 
Mieczysław Milecki i Kalina Jędrusik
Mieczysław Milecki i Kalina Jędrusik
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

Walczyła z niesłuszną opinią publiczną. Kalina Jędrusik spoczęła obok męża

Po śmierci Stanisława Dygata w 1978 roku, Kalina Jędrusik zmieniła swoje życie nie do poznania. Przyjęła chrzest w kościele rzymskokatolickim, popadła w dewocję, a swoją miłość przelała na zwierzęta - głównie koty. Nie godziła się na niesłuszny, wulgarny obraz swojej osoby - czuła niewykorzystany potencjał aktorski i brak zrozumienia ze strony widowni.

Jakie było ostatnie wcielenie Kaliny Jędrusik? Przede wszystkim było zaprzeczeniem wykreowanego ongiś - wbrew niej samej zresztą - mitu, z którym walczyła w niezliczonych wywiadach, udzielonych pod koniec życia. Mitu kobiety upadłej, rozwiązłej gwiazdy, symbolu seksu w polskim kinie i na polskich scenach. Mniej może się dziwiła ludzkiej naiwności, która pozwalała w to wszystko wierzyć, bardziej natomiast nie rozumiała tych ludzi, którzy najpierw mit ten zbudowali, a potem utrwalili. Miała do nich wielki żal, czuła się bowiem i w istocie była niewykorzystana jako wybitna aktorka, zbyt jednoznacznie określona kiedyś w swoim artystycznym emploi
- czytamy na łamach portalu wszystkoconajwazniejsze.pl.

Kalina Jędrusik zmarła 7 sierpnia 1991 roku w wieku 60 lat. Choć przez lata chorowała na astmę oskrzelową, bezpośrednią przyczyną jej śmierci była niewydolność układu krążeniowego. Została pochowana 13 sierpnia 1991 roku w alei zasłużonych cmentarza Powązkowskiego w Warszawie. Spoczęła w grobie męża Stanisława Dygata.

Kalina Jędrusik
Kalina Jędrusik
Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe

CZYTAJ TEŻ: "Bez pieniędzy, bez mieszkania i bez znajomości angielskiego". Barbara Krafftówna nie miała łatwego życia w USA