Gustaw Holoubek nazwał go najwybitniejszym polskim reżyserem filmowym. Wojciech Jerzy Has na zawsze zmienił kino

Pozostawił nieoceniony wkład w polskiej kinematografii. Wojciech Jerzy Has urodził się 100 lat temu

Senat Rzeczypospolitej Polskiej podjął uchwałę o ustanowieniu roku 2025 Rokiem Wojciecha Jerzego Hasa. Inicjatywa ma związek z 100. rocznicą urodzin cenionego reżysera, która miała miejsce dokładnie 1 kwietnia 2025 roku. Od początku roku w wielu miastach Polski odbywają się liczne wydarzenia upamiętniające jego twórczość — przeglądy filmowe "Has - Kroniki Wyobraźni", wystawy poświęcone sztuce filmowej - "Lalka" w warszawskiej Kordegardzie czy spotkania z krytykami i miłośnikami kina. 

(...) Tworzył filmy arcypolskie, zawsze podejmując dialog z rodzimą mitologią, kompleksami i politycznymi narracjami. Postrzegał bowiem Polskę jako tygiel wielu kultur, języków, doświadczeń historycznych i form artystycznej ekspresji. Zaskakiwał odwagą, podejmując trudne tematy

- czytamy w uchwale.

Wojciech Jerzy Has był jednym z najważniejszych przedstawicieli polskiej szkoły filmowej. W swojej reżyserskiej twórczości rozliczał się z okresem II wojny światowej i brawurowo przedstawiał motywy izolacji oraz nieuchronnego przemijania. Łączył realizm z elementami surrealizmu, kreując produkcje pełne ukrytych symboli. Jego kino wyróżniało się wyjątkową dbałością o stronę wizualną — bogate dekoracje i malarskie kadry, które budowały świat barokowej obfitości.

Bohaterowie filmów Wojciecha Jerzego Hasa to zwykle ludzie wewnętrznie skomplikowani — zmagający się z samotnością, pamięcią i obsesjami. Nierzadko były to osoby wyobcowane ze społeczeństwa, uwięzione w świecie własnych wspomnień i marzeń. 

Moje kino, narracja filmowa ma charakter wizualny, jej punktem wyjścia jest zawsze literatura. Operowanie czasem. Skróty czasowe. Skoki w czasie. Jego boczne odnogi i różne warstwy. Domeną malarstwa jest przestrzeń, domeną literatury i filmu - czas. Igraszki z czasem uruchamiają wyobraźnię filmowego odbiorcy. Podstawowy dla mnie temat kina - to temat wędrówki

- cytuje jego słowa portal dzieje.pl.

Bądź na bieżąco:

Maja Ostaszewska zdradza kulisy "Teściów 3". "Relacja Małgorzata–Wanda nie zawiedzie" [TYLKO U NAS]

Przemysław Bluszcz szczerze o kulisach aktorstwa. "Tutaj nie ma wspólnego myślenia o przyszłości" [TYLKO U NAS]

Jego filmy inspirują pokolenia. Wojciech Jerzy Has wykreował arcydzieła

Wojciech Jerzy Has zapisał się w historii kina przede wszystkim dzięki czternastu filmom fabularnym, które stały się jego znakiem rozpoznawczym. Pierwsze pełnometrażowe dzieło - "Pętla" ujrzało światło dzienne w 1957 roku i było ekranizacją noweli Marka Hłaski o tym samym tytule. W kolejnych latach wyreżyserował takie produkcje jak: "Pożegnania", "Wspólny pokój", "Rozstanie" czy "Złoto".

Jednym z filmów, który zdobył szczególne uznanie publiczności był "Jak być kochaną" z 1962 roku. Melodramat opowiadający o losach aktorki Felicji (Barbara Krafftówna), która usilnie chroni ukochanego Wiktora Rawicza (Zbigniew Cybulski), stał się prawdziwym obrazem nieszczęśliwej miłości. Adaptacja opowiadania Kazimierza Brandysa przyniosła m.in. zwycięstwo na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w San Francisco.

Jestem siostrą samotnych i żoną owdowiałych. Jeżeli kiedyś napiszę pamiętnik, to dam tytuł: 'Od Ofelii do Felicji, czyli o tym, jak być kochaną'

- mówiła Ofelia (Barbara Krafftówna) w filmie "Jak być kochaną".

Następne lata twórczości reżysera przyniosły kolejne kinematograficzne hity. W 1964 roku światło dzienne ujrzał "Rękopis znaleziony w Saragossie", a dwa lata później "Szyfry". 1968 rok to premiera prawdziwego arcydzieła kina — adaptacji powieści Bolesława Prusa pt. "Lalka". W rolę Izabeli Łęckiej wcieliła się Beata Tyszkiewicz, z kolei zakochanego kupca Stanisława Wokulskiego - Mariusz Dmochowski. W produkcji wystąpiła śmietanka polskich aktorów - Kalina Jędrusik, Andrzej Łapicki, Anna Seniuk, Krystyna Feldman czy Tadeusz Fijewski. Na realizację dzieła przeznaczono 35 milionów złotych - które w ówczesnych czasach były kosmiczną kwotą.

Lata 70. XX wieku to premiera "Sanatorium pod Klepsydrą" - adaptacji powieści Brunona Schulza. Niecałe 10 lat później światło dzienne ujrzała "Nieciekawa historia", w której główną rolę profesora medycyny zagrał Gustaw Holoubek. Aktor, będący serdecznym przyjacielem Wojciecha Jerzego Hasa, wielokrotnie podkreślał uznanie dla jego twórczości.

Jestem przekonany, że Wojciech Has jest najwybitniejszym polskim reżyserem filmowym i nie dam sobie odebrać tej opinii (...) Od razu porwał mnie ten człowiek swoją osobą, swoim taktem, swoją wrażliwością, wyobraźnią itd., itd. Potem przekształciło się to rychło w przyjaźń ogromną

- cytuje słowa Gustawa Holoubka portal Plejada.

Trzema ostatnimi filmami Wojciecha Jerzego Hasa, które światło dzienne ujrzały w latach 80. XX wieku, były: "Pismak", "Osobisty pamiętnik grzesznika przez niego samego spisany" oraz "Niezwykła podróż Baltazara Kobera".

Oprócz prężnej kariery reżyserskiej Wojciech Jerzy Has spełniał się w roli wykładowcy akademickiego. W latach 1990-1996 obejmował funkcję rektora Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi.

Niepokorny, złośliwy, wymagający - był dla studentów mistrzem i autorytetem. Nie zgadzaliśmy się z nim albo, odwrotnie, chcieliśmy go naśladować. Nie sposób było przejść obok niego obojętnie

- pisał Robert Gliński na łamach publikacji "Filmowe ogrody Wojciecha Jerzego Hasa".

Wojciech Jerzy Has zmarł 3 października 2000 roku w Łodzi.

CZYTAJ TEŻ: Święto Kina nadchodzi! Tańsze bilety, świetne filmy