Miłość do Polski ma wiele twarzy. Gwiazdy zdradzają, czym jest dla nich patriotyzm
Dziś miłość do ojczyzny może mieć wiele wymiarów. Dla jednych wiąże się z rodzinnymi tradycjami, wspomnieniami i przywiązaniem do rodzinnych stron, dla innych z poczuciem wspólnoty, szacunkiem do historii czy konkretnymi działaniami na rzecz kraju. Nie ma jednej definicji patriotyzmu, a każdy może odnajdywać go w nieco innych wartościach i doświadczeniach.
Z okazji Narodowego Święta Niepodległości postanowiliśmy zapytać znane osoby, jak postrzegają patriotyzm, z czym kojarzy im się miłość do Polski i z czego są szczególnie dumne. Ich odpowiedzi pokazują, że przywiązanie do ojczyzny nie zawsze musi wyrażać się w wielkich słowach. Czasem kryje się w codzienności, rodzinnych historiach i miejscach, do których zawsze chce się wracać.
Czym dla Miśka Koterskiego jest patriotyzm?
- Dla mnie patriotyzm to przede wszystkim - choć być może jest to już nieco oklepane hasło, często uznawane za narodowe - to, co od pokoleń charakteryzuje Polaków i stanowi ich największą spuściznę, czyli: Bóg, honor, ojczyzna.
Co to oznacza? Wiarę. Wiem, że dzisiaj różnie z nią bywa. Jeżdżę po szkołach, placówkach wychowawczych i różnych innych miejscach jako osoba uzależniona, która ma za sobą ponad dwanaście lat trzeźwości. Widzę, że młodzi ludzie, z wiadomych względów, często mają z wiarą problem. Myślę jednak, że jest ona również częścią naszej tradycji. Wszystkie wielkie narodowe uniesienia w Polsce miały wiele wspólnego właśnie z wiarą. Była Matka Boska, później to, co przez lata robił Jan Paweł II, i to, jak potrafiliśmy się jednoczyć.
W obliczu różnych trudności, z którymi mierzyliśmy się również we współczesnej Polsce i na świecie, wielokrotnie pokazywaliśmy, jak wiele jest w nas honoru. Mam na myśli między innymi sytuację związaną z wojną w Ukrainie – to, jak potrafiliśmy wznieść się na wyżyny i okazać solidarność Ukraińcom.
Cały świat obserwuje nas i podziwia, kiedy 11 listopada dziesiątki tysięcy ludzi wychodzą na ulice, by się zjednoczyć, uczcić Święto Niepodległości i pokazać, że naprawdę potrafimy być razem. To szczególnie ważne w dzisiejszych czasach, kiedy mamy do czynienia z tak wieloma podziałami, a politycy z każdej strony próbują nas ze sobą skłócić – nawet w obliczu tragedii, która wydarzyła się w sobotę.
Widać jednak, że ludzie chcą być razem i że Polacy mają potrzebę jedności. Kiedy naprawdę się jednoczymy, politycy z różnych stron robią wszystko, żeby nas podzielić. Mimo tej kreciej roboty jest w nas jednak coś niesamowitego. Kiedy pojawia się zagrożenie, trzeba stanąć na wysokości zadania, komuś pomóc albo wspólnie przeciwstawić się złu, Polacy potrafią to zrobić. Jest w nas honor, jest miłość do ojczyzny i ogromny duch narodowy.
Dla mnie patriotyzm oznacza przede wszystkim dobre mówienie o Polsce. Uważam, że dzisiaj Polacy mogą być wzorem dla całego świata. Nie bez powodu ludzie z różnych krajów publikują w mediach społecznościowych nagrania pokazujące, jak czysto jest w Polsce. Jest tak dlatego, że Polacy zaczęli dbać o to, co mają, i o swoje otoczenie. Jest również bezpiecznie. Paradoksalnie jesteśmy narodem bardzo tolerancyjnym, a jednocześnie światłym, otwartym i podróżującym po świecie.
Jestem dumny, że doczekaliśmy takich czasów. Kiedyś byliśmy wyśmiewani. W Stanach Zjednoczonych funkcjonowały tak zwane Polish jokes, a Polacy za granicą wstydzili się przyznawać do swojego pochodzenia. W Niemczech krążyły dowcipy, że jeśli Niemiec chce odnaleźć swoje auto, powinien pojechać do Polski. Dzisiaj jednak to my jesteśmy wzorem dla innych.
Myślę, że Polska jest obecnie bardzo bezpiecznym krajem. Podróżuję po całym kraju i nie patrzę na niego wyłącznie przez pryzmat Warszawy. Odwiedzam również większe i mniejsze miejscowości. Naprawdę wszędzie, gdzie jestem, czuję się bezpiecznie, nawet mimo tragedii, która się wydarzyła - nie mamy wpływu na jednostki psychopatyczne, a za taką trzeba uznać osobę, która dopuściła się tych okrucieństw w sobotę. To sytuacje, które trudno przewidzieć.
Dzisiaj, kiedy za granicą mówi się po polsku przy restauracyjnym stoliku, kelner od razu się uśmiecha, bo wie, że Polak zostawi napiwek. Polak jest obecnie zamożny, zna języki i ma wysoką kulturę osobistą. To już zupełnie inny obraz niż ten, który funkcjonował kiedyś. Jesteśmy krajem, który rozwija się naprawdę szybko, z jedną z najszybciej rosnących gospodarek.
Ludzie przyjeżdżają do Polski między innymi ze Stanów Zjednoczonych i nagrywają rolki, nie mogąc uwierzyć, jak bezpiecznie jest w naszym kraju. Dla mnie patriotyzm polega na tym, że po latach ucisku, zaborów, a później komunizmu wreszcie zrozumieliśmy, że jesteśmy kimś więcej. Polacy są ludźmi światłymi i wykształconymi. Pokazuje to zresztą historia – mieliśmy wpływ na wiele ważnych odkryć i rozwój świata.
Jestem dumny z tego, że jestem Polakiem. Kiedy wyjeżdżam za granicę – nieważne, czy do kraju europejskiego, azjatyckiego, czy gdziekolwiek indziej – wszędzie nas znają. Polak jest postrzegany jako człowiek na poziomie. To piękne. I nie jest tak, że wymyśliłem sobie to wszystko.
Wystarczy wejść na Instagram czy TikToka i zobaczyć, jak Amerykanie udostępniają nagrania z polskiego metra. Takie filmy potrafią w ciągu jednej doby zdobyć dziesięć milionów wyświetleń. Wszyscy zastanawiają się, czy to scenografia filmowa i gdzie znajduje się takie metro – czyste, bez graffiti, w którym ludzie czytają książki, są elegancko ubrani i nikt nie krzyczy.
Powiem pani szczerze, że uwielbiam podróżować, ale już po dwóch tygodniach za granicą zaczynam tęsknić za Polską i marzę o powrocie do kraju. Nigdzie nie czuję się tak bezpiecznie jak tutaj. Mimo tragedii, z którą się zetknęliśmy, nadal uważam, że najbezpieczniej jest mi właśnie w Polsce. Takie samo zdanie ma wielu obcokrajowców, którzy nas odwiedzają - powiedział w rozmowie z tvn.pl Misiek Koterski.
Grażyna Wolszczak o patriotyzmie: "Jestem naprawdę dumna z tego, jak bardzo Polska się zmieniła"
– Patriotyzm można rozumieć na dwa sposoby. Pierwszy, bardziej romantyczny, to chwile, kiedy grają hymn polski, a człowiek się wzrusza. Jest w tym coś irracjonalnego, ale jednocześnie pięknego. Drugi wymiar ma patriotyzm praktyczny, który przejawia się w codziennych działaniach. Mam na myśli między innymi płacenie podatków w kraju czy zaangażowanie społeczne. Jako osoba o dość pragmatycznym podejściu uważam, że właśnie ten wymiar patriotyzmu jest szczególnie ważny. To konkretne, wymierne przejawy troski o ojczyznę.
Nie przemawiają do mnie natomiast górnolotne hasła. Zawsze wzbudza to we mnie pewną podejrzliwość, kiedy ktoś wypisuje sobie miłość ojczyzny na sztandarze, niesie go i jeszcze głośno o tym krzyczy. Nie jest mi po drodze z takim podejściem, choć rozumiem, że niektórzy mogą odczuwać taką potrzebę.
Myślę, że każde państwo ma swoją historię, a każdy kraj i naród przeżywa zarówno wzloty, jak i upadki, dlatego nie chciałabym nadmiernie romantyzować naszej przeszłości. Dzisiaj jestem natomiast naprawdę dumna z tego, jak bardzo Polska się zmieniła i jak wyrosła z siermiężnego PRL-u. Nazwanie nas potęgą gospodarczą byłoby może jeszcze przesadą, ale jestem dumna ze stabilności gospodarczej, piękna naszego kraju i tego, że coraz bardziej zaczynamy o niego dbać. To, co kiedyś podziwiałam i czego zazdrościłam podczas wyjazdów na Zachód, dziś jest naszą rzeczywistością. I to jest naprawdę piękne - powiedziała w rozmowie z tvn.pl Grażyna Wolszczak.
Katarzyna Glinka o patriotyzmie. "Chcę pokazywać synom, co dobrego jest w naszym kraju"
- Uważam, że patriotyzm przejawia się między innymi w codziennych wyborach. Korzystam z polskich sklepów i świadomie sięgam po rodzime marki. Zamiast luksusowych, zagranicznych produktów często wybieram polskich producentów i twórców rękodzieła, ponieważ chcę wspierać nasze przedsiębiorstwa, przedsiębiorców i marki. Płacę również podatki w Polsce. Rozumiem, że są przeznaczane na różne cele, choć nie zawsze się z nimi zgadzam, ale nie uchylam się od tego obowiązku.
Bardzo ważne jest dla mnie także to, w jaki sposób opowiadam o Polsce moim synom. Staram się przedstawiać nasz kraj w pozytywnym świetle, skupiać się na tym, co w nim dobre, a nie na podziałach czy polityce. Przez długi czas czułam, że żyję w bezpiecznym kraju, i nadal chcę tak o nim myśleć. Doceniam, że jest tu czysto, a ludzie są przedsiębiorczy. Chętnie spędzam wakacje w Polsce i pokazuję synom jej różnorodność – od gór po morze. Podróżujemy, zwiedzamy zamki, pałace i piękne miejscowości. Bardzo to sobie cenię.
Oczywiście dostrzegam, że w naszym kraju nie brakuje trudności, ale zależy mi, żeby synowie potrafili zauważać przede wszystkim jego dobre strony. To również uważam za swój patriotyzm.
Jeśli chodzi o moją małą ojczyznę, to z dużym sentymentem zawsze myślę o Dolnym Śląsku, skąd pochodzę. To tam znajdują się moje ukochane miejsca i góry, które poznawałam od dzieciństwa, czyli Sudety. Jest też przepiękny Wrocław i mnóstwo cudownych zakątków, wciąż nieodkrytych przez wielu ludzi.
Ostatnio bardzo pokochałam również Tatry i Pieniny. Od dwóch lat zachwycam się Beskidem Żywieckim, gdzie z przyjemnością jeżdżę na narty, nad jezioro czy na rower. To miejsce także stało się mi bliskie. Uwielbiam góralszczyznę, a do Pienin wracam co roku. Pokazuję ten region moim synom i spędzamy tam wakacje. Najwięcej bliskich mi miejsc znajduje się więc na południu Polski.
Jestem dumna z tego, że potrafimy się jednoczyć. Niestety umiemy się również dzielić, ale w sytuacjach skrajnie trudnych, kiedy okoliczności nas do tego mobilizują, potrafimy wznieść się ponad podziałami. Od zarania dziejów pokazujemy, że w trudnych chwilach jesteśmy zdolni do jedności. Myślę, że udowodniliśmy to już nie raz.
Życzyłabym sobie, żeby takich momentów było zdecydowanie więcej. Sam fakt, że potrafimy się jednoczyć, pokazywać siłę i wzajemny szacunek, świadczy o tym, że jest w nas bardzo dużo miłości. Warto o niej mówić i ją podkreślać. Chciałabym, żebyśmy częściej zdawali sobie z tego sprawę i potrafili na dłużej pozostawać w tych momentach, kiedy jesteśmy razem, ponad podziałami - wyznała Katarzyna Glinka w rozmowie z tvn.pl.
Nie tylko wielkie czyny i manifestacje. Agata Młynarska o tym, czym jest patriotyzm
Dla mnie patriotyzm to przede wszystkim praca u podstaw, lojalność wobec wartości i wierność tym najważniejszym, najprostszym zasadom: uczciwości, pracowitości, godności i przyzwoitości. Jeśli postępujemy zgodnie z nimi, jesteśmy patriotami. Tak rozumiem patriotyzm. Nie utożsamiam go z wielkimi czynami czy manifestacjami. To raczej pomoc osobom, które potrzebują wsparcia w naszym najbliższym otoczeniu. To niezaśmiecanie wspólnej przestrzeni, szanowanie ciszy i dostrzeganie potrzeb innych ludzi, tak aby miejsce, w którym żyjemy, było przyjazne, miłe i bezpieczne dla wszystkich. Patriotyzm wiąże się również z naszym stosunkiem do natury – z troską o parki i lasy, których nie powinniśmy zaśmiecać. To także sposób, w jaki zwracamy się do siebie nawzajem: unikanie ordynarnego języka, pielęgnowanie grzeczności, serdeczności, szacunku do drugiego człowieka i prawa do własnych wyborów.
Właśnie takie codzienne zachowania wymagają przyzwoitości i systematycznej pracy. Nie są może widoczne na sztandarach ani podczas wielkich wydarzeń, ale mają ogromne znaczenie. Jestem szczególnie dumna z solidarności, która potrafi pojawić się w Polsce w najmniej spodziewanych momentach – w chwilach kryzysu, zaskoczenia czy trudności. Polacy mają wyjątkową zdolność do takich spontanicznych zrywów. Potrafimy się zjednoczyć, coś zmienić, zamanifestować sprzeciw albo pomóc drugiemu człowiekowi. Widać to na przykładzie Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, pomocy Ukraińcom uciekającym przez granicę czy zbiórek pieniędzy organizowanych w trudnych sytuacjach. Potrafimy też wyjść na ulice i upominać się o swoje prawa. Ta zdolność do wspólnego działania i doprowadzania do zmian jest dla mnie w Polakach fascynująca. Myślę, że nasza nieprzewidywalność ma w sobie coś niezwykłego. Wystarczy przypomnieć człowieka, który przeskoczył przez płot, a później otrzymał Nagrodę Nobla, Henrykę Krzywonos, która zatrzymała tramwaj, mówiąc: „Ten tramwaj dalej nie pojedzie”, czy chłopaka, który usiadł przed kamerą i powiedział: „Zbieramy”. Z pozornie pojedynczych gestów potrafiła narodzić się wielka zmiana. Uważam, że w takim zbiorowym zrywie Polacy są nie do pokonania. Potrafimy się zjednoczyć, kiedy jesteśmy świadkami nadużyć i sytuacji, w których przekraczane są granice. Nawet mimo głębokich podziałów społecznych potrafimy rozpoznać, kiedy ktoś przesadza, wykorzystuje ludzkie cierpienie, a kiedy naprawdę zasługuje na uznanie. To właśnie solidarność i umiejętność nieprzewidywalnego zrywu cenię w Polakach najbardziej. Gorzej radzimy sobie natomiast z tak zwanym patriotyzmem pozytywistycznym, czyli pracą u podstaw, wymaga to codziennej, systematycznej pracy. Dzień po dniu. Ale wielu z nas, wiele firm pielęgnuje to każdego dnia, dlatego rozwijamy się imponująco jako kraj. Uważam, że Polscy są niezłomnym narodem wpisanym we wspaniałą tradycję kultury europejskiej. Jestem bardzo dumna z tego, że jestem Polką. Uważam to za wielki zaszczyt - powiedziała w rozmowie z tvn.pl Agata Młynarska.
"Słyszysz hymn i czujesz ogromną dumę". Radek Majdan o reprezentowaniu Polski
Patriotyzm to dla mnie przede wszystkim poczucie dumy narodowej, dumy z własnego kraju i przynależności do wspólnoty. Myślę, że również w codziennym życiu, w tym, jak budujemy rodzinę i wychowujemy dzieci, powinna nam przyświecać myśl, że jesteśmy częścią rozwoju naszej ojczyzny. Chcemy, żeby nasze dzieci wyrosły na dobrych ludzi, bo wierzę, że właśnie do tego powinien zmierzać świat. Tym bardziej że zła wokół nas nie brakuje.
Ważna jest dla mnie także pamięć o historii i świadomość tego, co nasz kraj przeżył. Patriotyzm to również przywiązanie do Polski. Ja na przykład nie wyobrażam sobie, żebym mógł na stałe zamieszkać gdziekolwiek indziej na świecie. Mieszkałem w Turcji, Grecji i Izraelu, kiedy byłem zawodowym sportowcem, ale zawsze z ogromną radością wracałem do Polski. Pamiętam, że wszystko, co polskie, miało wtedy dla mnie szczególny klimat i budziło silne emocje. Słuchałem dużo polskiej muzyki, chętnie oglądałem polskie filmy. Ta polskość była dla mnie bardzo ważna.
Największą dumę z tego, że jestem Polakiem, odczuwałem oczywiście podczas międzynarodowych zawodów sportowych, kiedy reprezentowałem nasz kraj. Stoisz na środku boiska, słyszysz hymn i masz świadomość, że w tym momencie reprezentujesz całą Polskę. To niezwykłe uczucie, które napełnia człowieka ogromną dumą.
Jestem dumny przede wszystkim z tego, że jako naród historycznie potrafiliśmy się nie poddawać i w trudnych chwilach jednoczyć. Niestety, widzę w tym również naszą słabość. Kiedy jest spokojniej, zaczynamy się dzielić. Dzisiaj Polska jest bardzo spolaryzowanym krajem, a polityka mocno nas poróżniła. Nie mam jednak wątpliwości, że gdyby nadszedł naprawdę trudny czas, potrafilibyśmy ponownie stanąć razem i działać jako wspólnota.
To właśnie ta zdolność do jednoczenia się w najtrudniejszych momentach naszej historii budzi we mnie największą dumę narodową - powiedział w rozmowie z tvn.pl Radosław Majdan.