Filmowy weteran, który zekranizował historię. Jerzy Hoffman nie planował trzech ślubów

Od dokumentu po fabułę. Jerzy Hoffman dumnie kształtował swój warsztat

Jerzy Julian Hoffman przyszedł na świat 15 marca 1932 roku w Krakowie, w rodzinie lekarzy żydowskiego pochodzenia. Do momentu wybuchu II wojny światowej zamieszkiwał w małopolskich Gorlicach. Tuż po rozpoczęciu historycznego konfliktu, jego rodzina została zesłana na Syberię. W 1943 roku, dzięki ojcu, który wstąpił do oddziału piechoty polskiej, powrócili do rodzinnego kraju.

W 1950 roku Jerzy Hoffman obronił maturę. Zdecydował się studiować reżyserię w Wszechrosyjskim Państwowym Instytucie Filmowym w Moskwie, który ukończył w 1955 roku. To tam kształtował swój warsztat, poznając m.in. przyszłego współpracownika Edwarda Skórzewskiego, z którym na początku tworzył filmy dokumentalne.

Dokument stał się dla nas szkołą polskiej rzeczywistości i oczywiście szkołą warsztatu [...] Zaplecze doświadczeń dokumentalnych nauczyło nas przywiązywania wagi do realiów, do zwracania uwagi na szczegóły [...] do troski o to wszystko, co budzi wiarę widza w autentyczność pokazywanych mu wydarzeń

- cytuje jego słowa portal culture.pl.

Jerzy Hoffman i Edward Skórzewski wspólnie zrealizowali ponad 20 filmów, m.in. "Uwaga, chuligani!" czy "Dzieci oskarżają". Ich styl opierał się na wnikliwej obserwacji i umiejętności wychwytywania kontrastów społecznych — od dzieciństwa w biedzie po brutalność ulicy.

Z czasem obaj twórcy przenieśli część dokumentalnego doświadczenia do filmów fabularnych. Efektem była m.in. komedia kryminalna "Gangsterzy i filantropi", pierwsze duże przedsięwzięcie reżysera - "Prawo i pięść" (opowieść o byłym więźniu obozu koncentracyjnego) czy dramat obyczajowy "Trzy kroki po ziemi".

Jerzy Hoffman marzył o ekranizacji trylogii. Jego filmy od lat poruszają widzów

Gdy cenzura coraz bardziej ingerowała we współczesne dzieła, Jerzy Hoffman sięgnął po tematykę historyczną. Marzył o ekranizacji trylogii Henryka Sienkiewicza - "Ogniem i mieczem", "Potopu" i "Pana Wołodyjowskiego". W 1969 roku światło dzienne ujrzał ostatni z nich - "Pan Wołodyjowski" - pierwsza pełnometrażowa adaptacja nowelisty w jego reżyserii. Film opowiada o fikcyjnej postaci XVII-wiecznego patrioty polskiego podczas wojen na południu Polsk. Produkcja zachwyciła rozmachem, muzyką Andrzeja Markowskiego oraz kreacjami Tadeusza Łomnickiego i Danuty Szaflarskiej.

Pięć lat później, ukazał się "Potop" - film opowiadający o potopie szwedzkim z lat 1655–1660. Prace trwały 535 dni, a nakład finansowy sięgnął około 100 milionów ówczesnych złotych. Perypetie Daniela Olbrychskiego jako Andrzeja Kmicica i Małgorzaty Braunek jako Oleńki przyniosły nominację do Oscara w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny (1974 r.).

Po sukcesie "Potopu", Jerzy Hoffman zdecydował się na ekranizację powieści Heleny Mniszkówny pt. "Trędowata" (1976). Reżyser, znany z obrazów historycznych, tym razem stworzył film kostiumowy koncentrujący się na melodramacie, dworskiej elegancji i nieuchronnym losie zakochanych. Produkcja z Elżbietą Starostecką i Leszkiem Teleszyńskim wzbudziła ogromne zainteresowanie publiczności, stając się jednym z najchętniej oglądanych polskich filmów tamtej dekady. 

Odmienny charakter miała kolejna adaptacja - "Znachor" (1981), oparta na powieści Tadeusza Dołęgi-Mostowicza. Film szybko zdobył status kultowego dzięki dramatycznej historii profesora Wilczura (Jerzego Bińczyckiego), który po utracie pamięci próbował odbudować swoje życie na nowo. 

W 1999 roku, twórca zrealizował swoje ostatnie marzenie historyczne - zekranizował "Ogniem i mieczem". Była to jedna z największych i najdroższych polskich produkcji lat 90. - jego budżet wyniósł 24 miliony złotych. Fabuła opowiada o dramatycznych wydarzeniach XVII wieku, kiedy Rzeczpospolita pogrążyła się w wojnie z kozackim powstaniem Bohdana Chmielnickiego. W obsadzie wystąpiła plejada gwiazd, m.in. Michał Żebrowski, Izabella Scorupco, Aleksander Domogarow i Krzysztof Kowalewski.

W późniejszych latach kariery, Jerzy Hoffman coraz rzadziej sięgał po kamerę. W 2003 roku światło dzienne ujrzał film "Stara baśń. Kiedy słońce było bogiem", przedstawiający legendę o powstaniu dynastii Piastów. W 2007 roku zrealizował film dokumentalny "Ukraina. Narodziny narodu", a w 2011 roku "1920 Bitwa Warszawska" - pierwszą polską produkcję wykorzystującą technologię trójwymiarową.

Bądź na bieżąco

Przyszły mąż nie chciał przyjąć jej do szkoły filmowej. Dla rodziny Jadwiga Barańska porzuciła największą pasję

Królowa PRL-u zrezygnowała z kariery muzycznej. Przez lata nie mogła wybaczyć sobie największego błędu 

Od Trubadurów po światowe sceny. Krzysztof Krawczyk - legenda płynąca własnym parostatkiem 

Jerzy Hoffman nie przechodził obojętnie obok kobiet. Trzykrotnie stawał na ślubnym kobiercu

Mówiąc o nazwisku Jerzego Hoffmana, nie sposób nie wspomnieć o jego barwnym życiu uczuciowym. W czasie szkole filmowej poznał Ormiankę Marlenę Nazarian, którą odbił hiszpańskiemu malarzowi.

Mówiłem jej: 'Przestań tak za mną patrzeć. Wiesz, jaki jestem, dzisiaj jedna, jutro druga, nie chcę cię skrzywdzić'. Ale któregoś dnia pokłóciłem się z inną dziewczyną i zadzwoniłem do Marleny. W Moskwie kochał się w Marlenie hiszpański malarz, z tych Hiszpanów, którzy przyjechali do ZSRR po wojnie domowej w 1936 r. Odbiłem mu ją

- opowiadał w książce "Po mnie choćby 'Potop'".

Szybko stanęli na ślubnym kobiercu, a ich wesele na 200 osób odbyło się w Moskwie. Wspólnie doczekali się córki Joanny (przez lata współpracowniczki Steve'a Jobsa). Niestety, ich małżeństwo nie przetrwało próby czasu - poróżniły ich m.in. zwyczaje kulturowe.

Moje pierwsze małżeństwo - z Marleną, Ormianką o pięknych oczach, w typie kaukaskim - to był głupi, szczenięcy epizod. Na szczęście dość krótki, choć dał mi fantastyczną córkę, która była wychowywana na mojego wroga, a została najbliższym przyjacielem

- mówił w wywiadzie dla "Vivy!".

W 1960 roku na jego drodze stanęła zamężna ekonomistka Walentyna Trachtenberg. Reżyser szybko uległ jej urokowi osobistemu, lecz nie zgodził się na romans. Odbił ją Cezaremu Malejonce, a już w 1962 roku powiedzieli sobie sakramentalne "tak".

Ściągnąłem Czarka do SPATiF-u, piliśmy kilka godzin, a ja go przekonywałem, żeby mi oddał Walę

- ujawnił w książce "Po mnie choćby 'Potop'"

To dla żony Jerzy Hoffman nie zdecydował się na karierę w Stanach Zjednoczonych. Była jego życiową kompanką i służyła radą nawet w kwestiach zawodowych.

Była czarodziejką, na odległość wyczuwała dobrych ludzi i na ogół się nie myliła

- mówił w wywiadzie dla "Vivy!".

Niestety, w 1998 roku, Walentyna przegrała walkę z postępującą chorobą nowotworową. W chwili śmierci miała 62 lata.

W 2007 roku, reżyser ponownie otworzył się na uczucie. Poślubił Jagodę Prądzyńską, którą poznał w telewizji - jeszcze za życia drugiej żony.

Pociągnęło nas do siebie jakieś fizyczne pragnienie, pożądanie, które przeszło w miłość autentyczną, ze względu na prawość Jagody, jej niesłychaną uczciwość, ciepły stosunek do ludzi i świata. Oboje byliśmy po przejściach, poranieni, szliśmy do siebie jak po gruzach, ale chcieliśmy od nowa coś zbudować

- dodał w wywiadzie dla "Vivy!".

Choć nie przypuszczał, że po raz trzeci weźmie ślub, twórca wielokrotnie podkreślał, że obecna żona jest jego "prezentem od losu". Idą ze sobą ramię w ramię już od 18 lat, strzegąc swojego intymnego uczucia.

"Żyję nieprzyzwoicie długo". Jerzy Hoffman - człowiek spełniony

Dokładnie 15 marca 2026 roku, Jerzy Hoffman będzie świętował 94. urodziny. Mimo upływu lat, zachował niezwykłą pogodę ducha, a także dystans do przemijania.

Żyję nieprzyzwoicie długo

- mówił kilka lat temu w wywiadzie dla PAP.

Reżyser przez całe życie uważał się za człowieka spełnionego - odnalazł szczęście w miłości i zrealizował wszystkie wymarzone produkcje filmowe, które stały się kamieniami milowymi polskiego kina.

Miałem szczęście, jak się okazało, moja miłość do filmu została odwzajemniona. Nie zawsze tak się dzieje

- dodał.

"Twórcy. Legendy. Ludzie" to autorski cykl Aleksandry Piwowarczyk na tvn.pl, który przybliża sylwetki największych ikon XX wieku - artystów, muzyków, aktorów i reżyserów, którzy na zawsze zmienili oblicze kultury. Jak wyglądała ich droga do wielkiej kariery? Z jakimi problemami mierzyli się w codziennym życiu?

CZYTAJ TEŻ: Zalia wyraża siebie poprzez muzykę i modę. Jej stylizacje wpisują się w najnowsze trendy