Pisarz science-fiction podbił świat literatury! 81-letni M. John Harrison laureatem Nagrody Bookera 2026
- Kto wygrał Nagrodę Bookera w 2026 roku?
- Jaki tytuł nosi nagrodzona powieść M. Johna Harrisona i o czym opowiada?
- Dlaczego tegoroczny triumf M. Johna Harrisona jest historyczny dla świata science-fiction?
- Kto przewodniczył tegorocznemu jury Nagrody Bookera i jak skomentował wybór książki?
- Kto dotychczas dzierżył rekord najstarszego laureata w historii Nagrody Bookera?
- Jakie inne znane nazwiska znalazły się na liście nominacji do Bookera w 2026 roku?
- W jaki sposób M. John Harrison odniósł się do swojego zwycięstwa?
M. John Harrison najstarszym laureatem Bookera
Ceremonia wręczenia Nagrody Bookera 2026 w londyńskim Old Billingsgate przyniosła rozstrzygnięcie, którego niewielu się spodziewało. Pokonując silną konkurencję - w tym dawnych zwycięzców plebiscytu, takich jak Marlon James czy Douglas Stuart - 81-letni M. John Harrison odebrał prestiżową statuetkę oraz czek na 50 tysięcy funtów. Pisarz pobił dotychczasowy rekord należący do Margaret Atwood, która w 2019 roku odbierała nagrodę w wieku 79 lat.
Zwycięska powieść "The End of Everything" to licząca zaledwie 198 stron, niezwykle gęsta i wielowymiarowa opowieść o świecie po niewyjaśnionej katastrofie, która doprowadziła do upadku brytyjskiej cywilizacji. Jak zauważyła szefowa fundacji Booker Prize, Gaby Wood, M. John Harrison jest pierwszym w historii zwycięzcą wywodzącym się wprost z "bona fide" świata science-fiction. Z kolei przewodnicząca jury, wybitna historyczka Mary Beard, podkreśliła, że werdykt zapadł jednogłośnie po całodziennych naradach, nazywając nagrodzoną książkę dziełem, które "odwraca czytelnika do góry nogami i zostawia z nutką optymizmu".
"Koniec wszsytkiego" to postapokaliptyczna i głęboko refleksyjna wizja brytyjskiego wybrzeża zmierzającego ku zagładzie po niewyjaśnionej katastrofie. Fabuła śledzi losy Phillipa Tennenta oraz jego sędziwej ciotki Marnie, którzy próbują przetrwać w świecie cieni i rozpadu, mierząc się z tajemniczymi, zmieniającymi kształt istotami znanymi jako iGhetti. Zamiast klasycznej opowieści o walce o przetrwanie, autor stworzył unikalną, filozoficzną parabolę o ludzkiej bezradności w obliczu niezrozumiałego kryzysu, mistrzowsko łącząc bezkompromisową science-fiction z literaturą najwyższej próby.
Kim jest M. John Harrison?
M. John Harrison to postać doskonale znana w brytyjskim świecie literackim, choć przez dziesięciolecia pozostawała bliżej artystycznego marginesu niż komercyjnego mainstreamu. Urodzony w 1945 roku autor od lat 60. XX wieku współtworzył brytyjską Nową Falę science-fiction, publikując na łamach kultowego magazynu "New Worlds". W jego dorobku znajdują się uznane powieści, zbiory opowiadań oraz cenione eseje i teksty krytyczne. Otrzymanie Bookera za opowieść o tajemniczych istotach i zagładzie wybrzeża Kent to dla niego moment długo wyczekiwanego uznania.
Odbierając nagrodę przed owacjami na stojąco, M. John Harrison przyznał z rozbrajającą szczerością, że absolutnie nie spodziewał się wygranej.
"W końcu czuję się jak prawdziwy pisarzysta, choć całkowicie pozbawiony pewności siebie" - wyznał rozczulony autor.
Sukces książki, wydanej nakładem niezależnego wydawnictwa Serpent’s Tail, udowadnia, że ambitna, wymagająca i nieustannie stawiająca pytania o naturę kryzysu i sztuczną inteligencję literatura potrafi przebić się przez literackie mury i porwać globalną publiczność.
Czytaj też: Zagrał Wiktora Kruma w "Harrym Potterze". Tak dziś wygląda Stanisław Janewski